Υπηρεσίες πληρωμών στην εσωτερική αγορά

Εκτύπωση
Ο νόμος 3862/2010 (ΦΕΚ Α’ 113/13.7.2010) ενσωματώνει στο ελληνικό δίκαιο -μεταξύ άλλων - την Οδηγία 2007/64/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, για τις υπηρεσίες πληρωμών στην εσωτερική αγορά, υλοποιώντας την απαίτηση για ενιαίους κανόνες σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση για τη διενέργεια πληρωμών.
 
Στόχος  του νόμου είναι η ενίσχυση του ανταγωνισμού με τον καθορισμό των φορέων που παρέχουν υπηρεσίες πληρωμών και την θεσμοθέτηση για πρώτη φορά των «ιδρυμάτων πληρωμών», η μεγαλύτερη διαφάνεια και η αυξημένη υποχρέωση ενημέρωσης στην αγορά υπηρεσιών πληρωμών προς όφελος των καταναλωτών και των άλλων χρηστών υπηρεσιών πληρωμών, καθώς και η ενίσχυση των δικαιωμάτων των καταναλωτών.
 

Οι πληρωμές που καλύπτονται είναι:

  • τοποθετήσεις/αναλήψεις μετρητών σε/από λογαριασμό πληρωμών (για τους σκοπούς του νόμου κάθε λογαριασμός που χρησιμοποιείται για την εκτέλεση πράξεων πληρωμών θεωρείται λογαριασμός πληρωμών), 
  • μεταφορές πίστωσης, δηλαδή μεταφορές κεφαλαίων από λογαριασμό πληρωμών σε λογαριασμό πληρωμών της ίδιας ή άλλης τράπεζας εμβάσματα.
  • άμεσες χρεώσεις, με σκοπό την εξόφληση υποχρεώσεων σε ΔΕΚΟ, επιχειρήσεις, ασφαλιστικά ταμεία, φορολογικές αρχές κ.λπ., και
  • συναλλαγές με κάρτες πληρωμών (πιστωτικές και χρεωστικές),που εκτελούνται είτε σε τραπεζικά καταστήματα ή με τη χρήση των εναλλακτικών Δικτύων (ATMs, Internet Banking κ.λπ.).
που εκτελούνται είτε σε τραπεζικά καταστήματα ή με τη χρήση των εναλλακτικών Δικτύων (ATMs, Internet Banking κ.λπ.).

Οι πληρωμές για επιταγές, συναλλαγματικές, γραμμάτια κ.λπ., δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του νόμου.

Σε ό,τι αφορά τις υποχρεώσεις διαφάνειας συμβατικών όρων και πληροφόρησης κατά την παροχή υπηρεσιών πληρωμών, καθιερώνεται διαφάνεια στους όρους και θεσπίζονται απαιτήσεις για την ενημέρωση των χρηστών των υπηρεσιών πληρωμών.
Ο Φορέας Παροχής Υπηρεσιών Πληρωμών (ΦΠΥΠ) δεν επιτρέπεται κατ’ αρχήν να χρεώνει το χρήστη υπηρεσιών πληρωμών για την παροχή των προβλεπόμενων πληροφοριών, ενώ υποχρεούται να παρέχει εγγράφως και δωρεάν πληροφορίες άπαξ κάθε τρεις μήνες.
Οι όροι πρέπει να διέπονται από σαφήνεια και διαφάνεια και να πληροφορούν εκτεταμένα τους χρήστες πληρωμών σχετικά με:

  • Τα αναλυτικά στοιχεία του ΦΠΥΠ (Επωνυμία/Στοιχεία Δ/νσης/ Στοιχεία Επικοινωνίας).
  • Την διαδικασία και τα χαρακτηριστικά της χρήσης της υπηρεσίας, ενημερώνοντας τους χρήστες  πριν και μετά την εκτέλεση της συναλλαγής πληρωμής.
  • Τις επιβαρύνσεις, τα επιτόκια και τις συναλλαγματικές ισοτιμίες, που θα χρησιμοποιηθούν κατά την πράξη πληρωμής.  
  • Τα μέτρα ασφάλειας και τα διορθωτικά μέτρα σε περίπτωση μη εγκεκριμένης από τον χρήστη πληρωμή.
  • Την δυνατότητα τροποποίησης και την καταγγελία της σύμβασης – πλαίσιο, πληροφορώντας για τις διαδικασίες τους και τις προθεσμίες ολοκλήρωσης τους.

Η τροποποίηση των όρων της σύμβασης – πλαίσιο πρέπει να προταθεί από τον ΦΠΥΠ στον χρήση δύο τουλάχιστον μήνες πριν από την έναρξη της τροποποίησης. Ο χρήστης υπηρεσιών πληρωμών μπορεί να καταγγείλει τη σύμβαση – πλαίσιο τηρώντας προθεσμία που δεν μπορεί να υπερβαίνει τον ένα μήνα, ενώ ο ΦΠΥΠ δύναται να καταγγείλει τη σύμβαση – πλαίσιο με τήρηση προθεσμίας δύο μηνών και μόνο εφόσον α) η σύμβαση είναι αορίστου χρόνου και β) προβλέπεται σχετική δυνατότητα στη σύμβαση – πλαίσιο.
Το βασικό περιεχόμενο των δικαιωμάτων-υποχρεώσεων σχετικά με την χρήση και την παροχή των υπηρεσιών πληρωμών, που ενισχύονται βάση του νέου θεσμικού πλαισίου είναι:

  • Ο ΦΠΥΠ απαγορεύεται να αποστέλλει μέσα πληρωμής χωρίς προηγούμενο αίτημα του χρήστη, εκτός αν πρόκειται για την αντικατάσταση υφιστάμενου μέσου πληρωμών, να παρέχει τα μέσα, για να είναι δυνατή η ειδοποίηση σε περίπτωση κλοπής του.
  • Μία συναλλαγή πληρωμής θεωρείται ως εγκεκριμένη, μόνο εφόσον ο πληρωτής έχει συναινέσει στην εκτέλεσή της, ενώ το βάρος της τεκμηρίωσης μη εγκεκριμένης συναλλαγής το΄χει ο φορέας εκτέλεσής της. Σε αυτήν την περίπτωση, εφόσον συντρέχει, δίνεται το δικαίωμα της άμεσης επιστροφής ( refunding ) των χρημάτων στο χρήστη, μέσα σε οκτώ βδομάδες από την ημερομηνία χρέωσης των χρηματικών ποσών. Στη συνέχεια μέσα σε δέκα εργάσιμες από την αίτηση επιστροφής ο ΦΠΥΠ επιστρέφει ολόκληρο το ποσό της πράξης ή αιτιολογεί την άρνηση επιστροφής. Στην περίπτωση της μη εγκεκριμένης ή εσφαλμένα εκτελεσθείσας πράξης παρέχεται το δικαίωμα απαιτήσεως το αργότερο μέχρι 13 μήνες από την ημερομηνία χρέωσης.
  • Σε περίπτωση χρήσης του εργαλείου πληρωμών (κάρτας) από μη δικαιούχο η ευθύνη του πληρωτή περιορίζεται σε 150 ευρώ για τις ζημίες που προκύπτουν από την χρήση απολεσθέντος ή κλαπέντος εργαλείου πληρωμών ή από τη μη φύλαξη του ΡΙΝ, εκτός αν οι ζημίες οφείλονται σε δόλο ή βαρεία αμέλεια του πληρωτή,
Η ταχύτερη και εγγυημένη χρονικά ολοκλήρωση της εκτέλεσης των υπηρεσιών πληρωμής γίνεται με τον καθορισμό της ημερομηνία αξίας και της διαθεσιμότητας των χρηματικών ποσών ως εξής:
  • Ο ΦΠΥΠ του πληρωτή υποχρεούται να πιστώσει το ποσό της συναλλαγής πληρωμών στο λογαριασμό πληρωμών του ΦΠΥΠ πληρωμών του δικαιούχου το αργότερο μέχρι το τέλος της επόμενης εργάσιμης ημέρας. Έως την 1η Ιανουαρίου 2012 η προθεσμία μπορεί να συμφωνείται έως τρεις (3) εργάσιμες ημέρες,
  • Η ημερομηνία αξίας (valeur) για τον δικαιούχο καταναλωτή είναι η ίδια ημέρα (same day) με την ημέρα κατά την οποία το ποσό της συναλλαγής πιστώνεται στο λογαριασμό της τράπεζας του δικαιούχου.
Οι χρήστες υπηρεσιών, περιλαμβανομένων των ενώσεων καταναλωτών, έχουν το δικαίωμα να υποβάλλουν καταγγελίες στην Γενική Διεύθυνση Προστασίας Καταναλωτή και Εποπτείας της Αγοράς του Υπουργείου Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού σχετικά με παραβάσεις των διατάξεων του νόμου από τους ΦΠΥΠ, ενώ προβλέπεται η επιβολή κυρώσεων από το αρμόδιο Υπουργείο και ορίζονται αρμόδιοι φορείς για την εξωδικαστική επίλυση των διαφορών.
 
Τι ισχύει για τις χρεώσεις από τη χρήση μέσων πληρωμής 
 
Σύμφωνα με τα άρθρα 49 παρ. 3 του ν.3869/2010 και 4γ του ν.2251/1994, απαγορεύεται η επιβολή από τους προμηθευτές οποιασδήποτε επιβάρυνσης στον καταναλωτή για τη χρήση μέσω πληρωμής, π.χ. χρεωστικής / πιστωτικής κάρτας.  
 
ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑ

Η παράβαση των ανωτέρω διατάξεων επισύρει τις ποινές, που προβλέπονται στο άρθρο 77 του ν. 3862/2010, όπως τροποποιήθηκε από το άρθρο 56 του ν.4370/2016, ήτοι επιβολή προστίμου από πέντε χιλιάδες (5.000) έως πεντακόσιες χιλιάδες (500.000) ευρώ.
 

Αρμόδια αρχή για την εξέταση καταγγελιών που αφορούν στις υπηρεσίες πληρωμών είναι η:
Γενική Διεύθυνση Προστασίας Καταναλωτή και Εποπτείας της Αγοράς
Διεύθυνση Προστασίας Καταναλωτή
Πλατεία Κάνιγγος, 101 81 ΑΘΗΝΑ
Τηλ.: 1520
FAX: 210 38 43 549
E-mail:  Αυτή η διεύθυνση e-mail είναι προστατευμένη από spambots. Για να τη δείτε θα πρέπει να έχετε ενεργοποιημένη τη JavaScript  
Internet: www.efpolis.gr 

 

Τι ισχύει στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Europa - internal market - The Single Euro Payments Area (SEPA)