Υπηρεσίες Ξενάγησης

Εκτύπωση

Ο Νόμος 710/1977 διέπει το επάγγελμα του ξεναγού στην Ελλάδα, όσον αφορά την εκπαίδευση, την χορήγηση αδείας ασκήσεως επαγγέλματος, την κοινωνική ασφάλιση, την προστασία του επαγγέλματος, τις υποχρεώσεις και τα καθήκοντα, την εποπτεία και τις ποινικές κυρώσεις των επαγγελματιών διπλωματούχων ξεναγών.

Σύμφωνα με τον Ν. 710/77, άρθ. 1.1, «Ξεναγός» είναι ο συνοδεύων αλλοδαπούς ή ημεδαπούς περιηγητές ή επισκέπτες της χώρας, καθοδηγών αυτούς και υποδεικνύων τα αξιοθέατα του τόπου, αρχαία ή ιστορικά μνημεία, καλλιτεχνικά έργα πάσης εποχής, επεξηγών εις αυτούς την σημασία αυτών, τον προορισμό και την ιστορία των και παρέχων γενικότερες πληροφορίες περί της αρχαίας και νεωτέρας Ελλάδος».

Ο ίδιος νόμος απαγορεύει την άσκηση του επαγγέλματος του ξεναγού ή την προσφορά οιασδήποτε υπηρεσίας εμπίπτει στον κύκλο των παραπάνω αναφερομένων υπηρεσιών του άρθρ. 1.1, σε άτομα που δεν είναι κάτοχοι της άδειας ασκήσεως επαγγέλματος ξεναγού, η οποία εκδίδεται σήμερα από το Υπουργείο Τουριστικής Ανάπτυξης και ανανεώνεται κάθε χρόνο.

Οποιος παρέχει υπηρεσίες ξενάγησης χωρίς άδεια ασκήσεως επαγγέλματος ή όποιος διοργανωτής εκδρομής αναθέτει εν γνώσει του ξενάγηση σε άτομο στερούμενο την άδεια ξεναγού, τιμωρείται με ποινή φυλάκισης έως τρεις μήνες και χρηματική ποινή. Βασική προϋπόθεση για την κατοχή άδειας ξεναγού είναι η αποφοίτηση και η κατοχή του πτυχίου των Σχολών Ξεναγών, οι οποίες υπάγονται στον Οργανισμό Τουριστικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης του Υπουργείου Τουριστικής Ανάπτυξης. Οι ξεναγοί της Ελλάδας, έλληνες και αλλοδαποί, εκπαιδεύονται, εξειδικεύονται και αδειοδοτούνται για να προσφέρουν υπηρεσίες ξενάγησης αποκλειστικά μέσα στην επικράτεια της Ελλάδας.

Σύμφωνα δε με τα Π.Δ. 273/1993 και 340/1996, επίσημος ξεναγός, υπήκοος κράτους-μέλους της Ε.Ε. ή της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Ζώνης, πλην Ελβετίας, δικαιούται να παρέχει υπηρεσίες ξεναγού στην Ελλάδα, μόνον όταν συνοδεύει ομάδα τουριστών προερχόμενη από άλλο κράτος-μέλος του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου, κατά την πραγματοποίηση ενός οργανωμένου ταξιδιού, ορισμένης χρονικής διάρκειας και καθορισμένης διαδρομής, σε χώρους εκτός μουσείων και ιστορικών μνημείων, όπως αυτοί ορίζονται από την κείμενη νομοθεσία. Ο ξεναγός, ο οποίος επιθυμεί να κάνει χρήση του παραπάνω δικαιώματος, θα πρέπει να είναι είτε εφοδιασμένος με άδεια ασκήσεως επαγγέλματος ξεναγού, η οποία του χορηγήθηκε από το κράτος-μέλος προέλευσης ή καταγωγής του, είτε με βεβαίωση που του χορηγήθηκε από την αρμόδια αρχή του κράτους-μέλους, με την οποία να πιστοποιείται ότι αυτός άσκησε το επάγγελμα του ξεναγού με πλήρη απασχόληση επί δύο έτη ή επί ισοδύναμη περίοδο με μειωμένο ωράριο κατά τη διάρκεια των δέκα τελευταίων ετών και κατέχει έναν ή περισσότερους τίτλους σπουδών, μεταδευτεροβάθμιας ή τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, οι οποίοι να αποδεικνύουν γνώσεις του ελληνικού πολιτισμού ή μεγάλων χρονικών περιόδων του.

Στην ανωτέρω βεβαίωση θα πρέπει να αναφέρονται ρητώς : α) Οι συγκεκριμένοι τίτλοι σπουδών, τους οποίους κατέχει ο ξεναγός (ονομασία τους, ημερομηνία, ίδρυμα που τους χορηγήθηκε κ.λ.π.) και β) Το μάθημα ή ο συγκεκριμένος κύκλος μαθημάτων, εκ των διδασκομένων για την απόκτηση του τίτλου, από τη διδαχή των οποίων αποδεικνύονται οι γνώσεις του ελληνικού πολιτισμού. Ο εν λόγω ξεναγός θα πρέπει να φέρει επίσημη μετάφραση, από τις αρμόδιες αρχές του κράτους μέλους καταγωγής ή προελεύσεώς του, των ως άνω δικαιολογητικών, την οποία οφείλει να παρουσιάσει οποτεδήποτε του ζητηθεί από όργανο εξουσιοδοτημένο προς το σκοπό αυτό, σύμφωνα με την εκάστοτε ισχύουσα νομοθεσία.

 

Ο καταναλωτής πρέπει να γνωρίζει ότι:

Σύμφωνα με το ΠΔ 339/96 περί οργανωμένων ταξιδιών, ο καταναλωτής δικαιούται να γνωρίζει με κάθε λεπτομέρεια τους όρους και τις τουριστικές υπηρεσίες, οι οποίες περιλαμβάνονται στην τιμή του οργανωμένου ταξιδιού, σύμφωνα με την περιγραφή των διαφημιστικών φυλλαδίων και της γραπτής σύμβασης, την οποία συνάπτει με τον οργανωτή ή πωλητή του οργανωμένου ταξιδιού. Στις υπηρεσίες που περιλαμβάνονται στη συνολική τιμή είναι και οι επισκέψεις, περιηγήσεις και εκδρομές σε πάσης φύσεως αξιοθέατα ενός τόπου. Εάν στην τιμή συμπεριλαμβάνονται και αναγράφονται οι υπηρεσίες ξεναγού (tourist guide) (επίσημου/διπλωματούχου) κατά τις επισκέψεις σε αξιοθέατα και κατά τη διαδρομή, αυτό θα πρέπει να αναφέρεται με σαφή τρόπο στη σύμβαση του οργανωμένου ταξιδιού. Ο ξεναγός της Ελλάδας είναι υποχρεωμένος να φέρει και να επιδεικνύει την άδεια ασκήσεως επαγγέλματος ανά πάσα στιγμή αυτό του ζητηθεί από τα αρμόδια για έλεγχο όργανα (Τουριστική Αστυνομία, Αρχαιοφύλακες, κλπ.)

Σε διαφορετική περίπτωση, μπορεί να αναγράφεται απλώς ότι στην τιμή περιλαμβάνονται υπηρεσίες αρχηγού εκδρομής ή συνοδού εκδρομής (επίσημοι ορισμοί : tour manager ή tour escort) ο οποίος όμως δεν έχει το δικαίωμα από τον Νόμο να προσφέρει υπηρεσίες ξενάγησης, ούτε κατά τις επισκέψεις και περιηγήσεις σε αξιοθέατα της Ελλάδας, αλλά ούτε και κατά τη διαδρομή. Ο αρχηγός ή συνοδός εκδρομής είναι υπεύθυνος να διασφαλίζει ότι οι όροι της σύμβασης και το πρόγραμμα του οργανωμένου ταξιδιού τηρούνται σωστά και ακριβώς όπως αυτό έχει πωληθεί στον καταναλωτή από τον διοργανωτή ή/και πωλητή του ταξιδιού, να δίνει στον καταναλωτή πρακτικές πληροφορίες, π.χ. για το ξενοδοχείο, συγκοινωνίες, συνάλλαγμα, εισιτήρια εισόδων, φιλοδωρήματα, ταξιδιωτικά έγγραφα, γεύματα κ.λ.π. και να παρέχει στον καταναλωτή πρακτική βοήθεια, όπου χρειάζεται. Το επάγγελμα του αρχηγού ή συνοδού εκδρομής δεν είναι προς το παρόν νομοθετικά κατοχυρωμένο στην Ελλάδα, γεγονός που σημαίνει ότι μπορεί να το ασκήσει οποιοσδήποτε. Τις ίδιες αρμοδιότητες έχει ο αρχηγός ή συνοδός εκδρομής και σε οργανωμένα ταξίδια εκτός Ελλάδας, ενώ οι υπηρεσίες ξενάγησης σε αξιοθέατα άλλων χωρών είναι επίσης έργο του ξεναγού της κάθε χώρας, είτε αυτός είναι κάτοχος ειδικού πτυχίου ξεναγού, είτε απλώς έχει άδεια ξεναγού, η οποία εκδίδεται από την αντίστοιχη αρμόδια αρχή της κάθε χώρας.

Εάν στο πρόγραμμα του οργανωμένου ταξιδιού αναφέρεται ρητά ότι στην τιμή περιλαμβάνεται ξεναγός μόνον σε συγκεκριμένους χώρους και αξιοθέατα, π.χ. στον αρχαιολογικό χώρο των Δελφών, στις μονές των Μετεώρων, στο Παλάτι των Ιπποτών της Ρόδου ή στον γύρο πόλεως της Θεσσαλονίκης, τότε ο καταναλωτής έχει πληρώσει για υπηρεσίες ξενάγησης μόνον για την συγκεκριμένη περιήγηση και όχι για τις υπόλοιπες ημέρες ή ώρες της ίδιας ημέρας, για τις οποίες συνήθως αναγράφεται η υπηρεσία αρχηγού εκδρομής ή συνοδού εκδρομής.

 

Τι ισχύει στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Τα οργανωμένα ταξίδια στην Ε.Ε. διέπονται από την Οδηγία 90/314/ΕΟΚ της 13ης Ιουνίου 1990. Το κάθε κράτος-μέλος της Ε.Ε. μπορεί να θεσπίζει ή να διατηρεί αυστηρότερες διατάξεις στον τομέα που διέπει η παρούσα Οδηγία, για να προστατεύσει τον καταναλωτή, αλλά και την διαχείριση της γνώσης και προστασίας της πολιτιστικής του κληρονομιάς, η οποία έχει άμεση σχέση με το επάγγελμα του ξεναγού.

Το επάγγελμα του ξεναγού (επίσημος ορισμός: tourist guide) είναι νομοθετικά κατοχυρωμένο στην Ελλάδα, Ιταλία, Πορτογαλία, Ισπανία, Γαλλία, Αυστρία, Λουξεμβούργο (πόλη), Κύπρο, Μάλτα, Τσεχία, Σλοβακία, Σλοβενία, Λετονία, Λιθουανία και Πολωνία. Στις υπόλοιπες Ευρωπαϊκές χώρες υπάρχει επαγγελματική κατάρτιση και αδειοδότηση ξεναγών από τις αρμόδιες αρχές, στην προσπάθεια διατήρησης της υψηλής ποιότητας των προσφερομένων υπηρεσιών, χωρίς όμως να είναι υποχρεωτική από τη νομοθεσία.

 

Ο καταναλωτής πρέπει να γνωρίζει ότι:

Οι καταναλωτές-επισκέπτες όταν ταξιδεύουν από την Ελλάδα προς άλλες Ευρωπαϊκές χώρες, έχουν το δικαίωμα να απαιτήσουν υπηρεσίες ξεναγού της χώρας που επισκέπτονται, κατόχου άδειας ξεναγού εκδιδόμενης από τις αρμόδιες αρχές της κάθε χώρας, εφόσον αυτό αναφέρεται ρητά στη γραπτή σύμβαση του καταναλωτή-επισκέπτη με τον διοργανωτή ή/και τον πωλητή οργανωμένου ταξιδιού ότι περιλαμβάνεται στην τιμή και εφόσον απαιτείται από την νομοθεσία της κάθε χώρας, π.χ. στον γύρο πόλεως της Βιέννης ή στο Μουσείο του Λούβρου στο Παρίσι ή στην περιήγηση αξιοθέατων στη Ρώμη και σε κάθε χώρα της Ευρώπης, η οποία διαθέτει επίσημους ξεναγούς (tourist guides).

Με σκοπό την ενημέρωση και προστασία των καταναλωτών-επισκεπτών στην Ευρώπη και τη διευκόλυνση της εφαρμογής των Οδηγιών της Ε.Ε. για ελεύθερη διακίνηση των εργαζομένων στις χώρες-μέλη, έχει ήδη ξεκινήσει η διαδικασία τυποποίησης των ελάχιστων προσόντων που απαιτούνται για την άσκηση του επαγγέλματος του ξεναγού (tourist guide) πανευρωπαϊκά, από τον Ευρωπαϊκή Επιτροπή Τυποποίησης (Comite Europeen de Normalisation), αφού το επάγγελμα του ξεναγού υπάρχει σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες, αλλά η ανάλογη νομοθεσία διαφέρει από χώρα σε χώρα.

Η επίσημη ορολογία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Τυποποίησης (CEN), η οποία έχει σκοπό την σωστή ενημέρωση του καταναλωτή-τουρίστα για τα σχετικά επαγγέλματα, στις τρεις επίσημες γλώσσες (αγγλικά, γαλλικά, γερμανικά) έχει ως εξής:

ΞΕΝΑΓΟΣ

Tourist Guide: A person who guides visitors in the language of their choice and interprets the cultural and natural heritage of an area, which person normally possesses an area-specific qualification usually issued and/or recognized by the appropriate authority.

Guide Touristique; Guide Interprete: Personne conduisant une visite dans la langue choisie par les visiteurs et interpretant le patrimine culturel et naturel d’une aire geographique determine. Cette personne habituellement a une qualification specifique pour guider sur ce territoire, generalement delivree et/ou reconnue par les autorites comprentes du pays.

Gaeste-/Fremdenfuehrer: Person, die Besucher in der Sprache ihrer Wahl fuehrt und das kulturelle und natuerliche Erbe eines Gebiets erlaeutert, und normalerweise ueber eine gebietsspezifische Qualification verfuegt, die ueblicherweise von der zustaendigen Behoerde ausgegeben und/oder anerkannt wird.

ΑΡΧΗΓΟΣ ΕΚΔΡΟΜΗΣ

Tour manager: Person who manages and supervises the itinerary on behalf of the tour operator, ensuring the program is carried out as described in the tour operator’s literature and sold to the traveler/consumer and who gives local practical information.

Directeur de circuit: Personne qui, pour le compte du voyagiste, dirige et supervise le deroulement du voyage, s’ assurant que decrit dans la brochure et vendu au voyageur/consummateur et qui donne des informations pratiques.

Reiseleiter: Person, die im Auftrag das Reiseveranstaltes den Reiseablauf leitet und beaufsichtigt und dabei sicherstellt, dass das Progamm gemaess dem Vertrag zwischen Reiseveranstalter und Reisenden/Kunden durchgefuehrt wird, und die oertliche praktische Informationen gibt.

ΣΥΝΟΔΟΣ ΕΚΔΡΟΜΗΣ

Tour Escort: Representative of a tour operator providing basic assistance to travelers.

Accompagnateur: Representant d’un voyagiste assurant une assistance de base aux voyageurs.

Reisebegleiter: Repraesentant eines Reiseveranstalters zur allgemeinen Betreuung von Reisenden.

 

ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑ

Για τις υπηρεσίες ξενάγησης αρμόδιο είναι το Υπουργείο Τουρισμού